HỌC THIỀN CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU?

1/ Con Đường và Mục Đích Tu Tập

Người mới học Thiền nên tìm đến các cơ sở tu tập Thiền uy tín, bài bản để có lộ trình tu học bài bản, đầy đủ và rõ ràng ngay từ đầu, để không bị tu sai, mông lung khi bắt đầu học. 

Tham khảo phương pháp thiền cho người mới tại Đây

Con đường duy nhất: Chỉ có Bát Chánh Đạo là con đường độc nhất giúp thanh tịnh chúng sanh, chấm dứt phiền não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu Chánh trí, và chứng ngộ Niết bàn, là con đường độc nhất mà Đức Phật đã chứng ngộ và thuyết giảng, giúp con người thoát khỏi vòng sinh tử luân hồi, chấm dứt khổ ngay bây giờ và tại đây. 

Thực hành Tứ Niệm Xứ: Để Bát Chánh Đạo khởi lên, bạn phải thực hành Tứ Niệm Xứ. Tứ Niệm Xứ là bốn loại Chánh niệm hay Trí nhớ chánh, có nội dung là: NHỚ ĐẾN TÍCH CỰC CHÚ TÂM LIÊN TỤC QUÁN SÁT THÂN THỌ TÂM PHÁP.

Kết quả của việc thực hành: Nếu thực hành đúng, bạn sẽ kinh nghiệm được trạng thái hết khổ được vui liên tục và bền vững ngay trong hiện tại. Đó chính là trạng thái hết khổ (hay khổ diệt) mà Đức Phật đã chứng ngộ và thuyết giảng cho chúng sinh.

2/ Phương Pháp Thực Hành Cơ Bản: Kỹ thuật 3N: Ngậm – Nhắc – Nhịp

Toàn bộ pháp hành Tứ Niệm Xứ mà Đức Phật thuyết giảng đúc kết lại thành phương pháp thực hành cốt lõi và dễ nhớ cho người mới bắt đầu được gọi là “kỹ thuật 3N: ngậm nhắc nhịp”, với mục đích kích hoạt Chánh niệm và Chú tâm liên tục.

• Ngậm (Ngậm chặt răng lưỡi): Bạn cần cắn chặt răng, ngậm chặt lưỡi. Lưu ý là ngậm một cách tự nhiên, khép chặt cho lưỡi tiếp xúc với hàm, với răng mà thôi, không cần cố ý cắn chặt nếu gây đau mỏi. Việc này tạo ra cảm giác nổi trội nơi răng lưỡi, giúp sự chú tâm liên tục xảy ra tự động.
• Nhắc (Nhắc thầm): Bạn nhắc thầm (niệm thầm) “thấy, thấy” liên tục. Nội dung của chữ niệm có thể thay đổi tùy từng lúc, từng nơi, tùy từng trường hợp, nhưng đối với tọa thiền hoặc làm các công việc hàng ngày thì niệm chữ “thấy” là phổ biến.
• Nhịp (Theo nhịp chuyển động hoặc hơi thở): Việc nhắc thầm “thấy, thấy” cần phải theo nhịp chuyển động toàn thân (nhịp đi, nhịp nhai, nhịp làm việc) hoặc theo nhịp thở. Khi tọa thiền, bạn nhắc thầm “thấy” theo nhịp thở (thở vô niệm “thấy”, thở ra niệm “thấy”).

3/ Thực Hành Trong Mọi Hoạt Động

Điều quan trọng là bạn phải thực hành liên tục kỹ thuật 3N “ngậm nhắc nhịp” này trong mọi sinh hoạt đời sống hàng ngày:

• Tọa thiền (Ngồi thiền): Bắt đầu bằng cách cắn chặt răng, ngậm chặt lưỡi, và nhắc thầm “thấy” theo nhịp thở.
• Thiền nằm (Trước khi ngủ): Cắn chặt răng, ngậm chặt lưỡi, nằm nghiêng hay nằm ngửa, rồi nhớ nghĩ đến thấy cảm giác toàn thân theo nhịp thở. Khi đó, bạn có thể vào Định và đi vào giấc ngủ nhanh chóng.
• Thiền hành (Đi lại): Áp dụng cắn chặt răng, ngậm chặt lưỡi, và nhắc thầm “ghi nhận, ghi nhận” theo nhịp bước chân (hoặc “thấy, thấy”). Thiền hành được khẳng định là cách dễ dàng nhất để đạt Sơ thiền, đạt tâm trạng tích cực, vui vẻ, thoải mái.
• Làm việc hàng ngày: Khi rửa bát, quét nhà, nấu ăn, giặt giũ, đi trên đường, làm việc trong nhà máy… cho dù làm việc gì cũng đều an trú sơ thiền nếu giữ Chánh niệm liên tục. Khi làm việc, chỉ cần cắn chặt răng ngậm chặt lưỡi rồi nhắc thầm “thấy, thấy” theo nhịp làm việc, thì bạn sẽ an trú trong cái Thấy thuần túy, và khi cần thiết, cái Biết sẽ khởi lên tự động để giải quyết công việc với lời nói, hành động tử tế, thân thiện, đúng mực.

Việc thực hành liên tục này giúp rèn luyện trí nhớ để Chánh niệm khởi lên, dẫn đến sự chú tâm liên tục cảm giác toàn thân tự động xảy ra. Khi đó, bạn sẽ kinh nghiệm được tâm trạng tích cực – vui – thoải mái.

4/ Lưu ý quan trọng cho người mới

Người mới học Thiền sẽ có nhiều suy nghĩ khởi lên, so sánh, đối chiếu với những điều đã biết từ trước. Nhưng cốt lõi, người mới học cần nỗ lực để ban đầu có  hiểu đúng về các kiến thức quan trọng như: 

• Hiểu đúng về Khổ và Vui: Khổ và vui không đến từ đối tượng bên ngoài (vật chất, hoàn cảnh) mà phát sinh từ nội tâm của mỗi người. Hạnh phúc là do thích đối tượng, và đau khổ là do chán ghét đối tượng. Do đó, việc tu tập là đổi tâm chứ không đổi cảnh.
• Vào Định: Khi mới bắt đầu, nếu bạn ngồi thiền mà tà niệm (suy nghĩ, lo sợ, bế tắc) khởi lên mạnh mẽ, khiến bạn hoang mang, dao động, thì không thể vào Định được. Cần phải có trạng thái Lạc (vui vẻ, thoải mái) mới vào Định được.
• Định nghĩa Định (Nhất tâm): Nhất tâm là Định. Nhất tâm ở đây là không bị phân tâm bởi bất kỳ chuyện gì khác, chứ không phải là buộc tâm vào một đối tượng duy nhất.

Tóm lại: Người mới bắt đầu nên tập trung vào việc học hiểu đúng Tứ Thánh Đế và thực hành Tứ Niệm Xứ (phương pháp ngậm nhắc nhịp) liên tục trong mọi sinh hoạt để đạt được trạng thái tích cực, vui vẻ, thoải mái, và kinh nghiệm được sự chấm dứt khổ ngay trong hiện tại.

Tham khảo bài viết: Bắt đầu học thiền cho người mới trước hết phải hiểu những đièu này tại Đây