HẠNH PHÚC ĐÍCH THỰC THEO GÓC ĐỘ PHẬT GIÁO

1. Kinh nghiệm phổ biến của nhân loại về tích cực – vui – thoải mái hay Hạnh Phúc

Đa phần nhân loại đều kinh nghiệm được tâm trạng Tích cực – Vui – Thoải mái với mức độ nhiều ít khác nhau tùy từng người. Khi có tâm trạng Tích cực – Vui – Thoải mái thì ai cũng kinh nghiệm được lúc đó, tạm thời không có khổ, tạm thời hết khổ.

Từ kinh nghiệm đó mà nhân loại nhận thức rằng, có được Tích cực – Vui – Thoải mái liên tục thì sẽ chấm dứt mọi nỗi khổ trong đời.

2. Nhận thức sai lầm: Cho rằng hạnh phúc đến từ thế giới bên ngoài 

Điều này không có gì quan trọng phải bàn cãi mà điều quan trọng cần phải khảo sát là nhận thức của nhân loại đã mặc định rằng, đã cho rằng: Tích cực – Vui – Thoải mái đó, thuộc về thế giới vật chất bên ngoài tâm.

Cái Tích cực, Vui và Thoải mái đó mà thuật ngữ Phật học Hán Việt gọi là Hỷ Lạc chính là Hạnh Phúc của đời sống hàng ngày, mà ai cũng cho rằng nó sẵn có, luôn luôn có, thường xuyên có trong sắc đẹp, tiếng hay, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái; sẵn có trong giàu có, xinh đẹp, mạnh khỏe, ăn ngon mặc đẹp, danh tiếng, thành đạt, nổi tiếng…

3. Cuộc chạy đua thay đổi hoàn cảnh để tìm hạnh phúc 

Ai làm chủ, sở hữu được những thứ đó là làm chủ, sở hữu được Hạnh Phúc. Chính vì nhận thức đó mà nhân loại suốt đời lao tâm khổ trí, phấn đấu nỗ lực để thay đổi thế giới bên ngoài, thay đổi hoàn cảnh sống với mục đích để làm chủ, để sở hữu sự giàu có, ăn ngon mặc đẹp, khỏe mạnh, thành đạt, danh tiếng và đinh ninh rằng nó sẽ làm cho mình hết khổ.

Nhưng sự thật là con người có thể thay đổi thế giới bên ngoài, có thể thay đổi hoàn cảnh sống, có thể đạt được giàu có, khoẻ mạnh, xinh đẹp, nổi tiếng nhưng kết quả là chỉ đổi cái khổ này lấy cái khổ khác thôi, không bao giờ hết khổ.

4. Sự thật theo Đức Phật: Tích cực – vui – thoải mái là cảm thọ 

Vì sao lại như vậy? Vì nhận thức của đa phần nhân loại về Tích cực – Vui – Thoải mái thuộc về thế giới bên ngoài, từ thế giới bên ngoài mà đến với con người là SAI LẦM, là KHÔNG ĐÚNG SỰ THẬT.

Sự Thật là: Tích cực – Vui – Thoải mái là Tâm trạng, là trạng thái tâm thuộc phạm trù Tâm chứ không thuộc phạm trù vật chất, phát sinh khi có tâm hành THÍCH THÚ (tham ái) các đối tượng sắc đẹp, tiếng hay, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái.

5. Hạnh phúc vô thường và mầm mống khổ đau ẩn bên trong 

Tích cực – Vui – Thoải mái hay Hạnh phúc mà con người cảm nhận là các Cảm giác (Cảm thọ) sinh lên rồi diệt đi liền, chỉ tồn tại trong giây lát; nó Vô thường, Vô chủ vô sở hữu, không thể làm chủ, không thể sở hữu, không thể nắm giữ được nó.

Cảm giác Tích cực – Vui – Thoải mái này do Tham ái mà phát sinh, chỉ tồn tại một khoảnh khắc ngắn ngủi rồi mất đi, không tồn tại mãi mãi, nên khi nó chấm dứt, Khổ lại khởi lên, Khổ lại có mặt.

Và chính Thích thú (Tham ái) Hạnh phúc này cũng chính là NGUYÊN NHÂN KHỔ đang ẩn chứa trong Tích cực – Vui – Thoải mái.

6. Thành đạt nhưng vẫn thiếu: vòng lặp tìm kiếm hạnh phúc 

Nhiều người sau một thời gian dài nỗ lực phấn đấu, lao tâm khổ trí chịu đựng nhiều đắng cay, đã từng lên voi xuống chó, họ có được tất cả những gì mơ ước từ giàu có, thành đạt, nổi tiếng đến mạnh khoẻ, vợ đẹp con xinh nhưng cái đó chỉ làm họ thoả mãn sau một thời gian ngắn và họ lại vẫn cảm thấy THIẾU THIẾU một cái gì đó và lại tiếp tục tìm kiếm.

Cái họ thiếu và họ tiếp tục tìm kiếm đó chính là tâm trạng Tích cực – Vui – Thoải mái do Thích thú những thành đạt cũ đã biến mất.

7. Lập trình tâm: Thích – Chán – Ghét 

Vì tâm diễn tiến theo một lập trình đã cài đặt: Thích – Chán – Ghét.

Mới đầu THÍCH nên có Hạnh phúc. Một thời gian thì CHÁN. Khi CHÁN không còn THÍCH nữa thì Hạnh phúc biến mất nên lại phải tìm cái mới để THÍCH. Nếu không tìm được thì GHÉT.

Chỉ khi THÍCH (tham) mới có Hạnh phúc, còn khi CHÁN (si), GHÉT (sân) thì chỉ có Đau khổ.

8. Kết luận: Không thể hết khổ bằng tìm kiếm hạnh phúc vật chất 

Kết luận là khao khát, mong cầu tìm kiếm Hạnh phúc (Tích cực – Vui – Thoải mái) trong thế giới vật chất để chấm dứt Khổ là điều KHÔNG THỂ XẢY RA, mà chỉ đổi cái khổ này lấy cái khổ khác mà thôi.

9. Con đường khác: Chú tâm liên tục nhưng không tập trung 

Vậy có Nơi chốn nào, có cách nào  để liên tục có Tâm trạng Tích cực – Vui – Thoải mái (Hạnh phúc) và LIÊN TỤC chấm dứt Khổ, hết Khổ không?

CÓ ĐẤY! Nơi ấy là Ngay bây giờ và tại đây.

Và Cái cách để ngay bây giờ và tại đây LIÊN TỤC có tâm trạng Tích cực – Vui – Thoải mái (Hạnh phúc), LIÊN TỤC Hết Khổ là SỰ CHÚ TÂM LIÊN TỤC nhưng không TẬP TRUNG vào một đối tượng nào cả, khác với sự chú tâm liên tục nhưng tập trung vào một đối tượng đang xảy ra trong đời sống hàng ngày của nhân loại.